May
16
INTERPRETACJA KLINICZNA WYNIKÓW BADAŃ LABORATORYJNYCH.
Normy – wartości uznane za prawidłowe. Określają zwykle wyniki mieszczące się w granicach dwóch odchyleń standardowych.
Interpretacja powinna uwzględniać:
· czułość:
% dodatnich wyników wśród pacjentów z daną chorobą,
· swoistość:
% wyników ujemnych u osób, które na daną chorobę nie chorują.
KREW: morfologia i inne badania:
· Wskaźnik hematokrytowy Ht:
ulega zmianom w związku z przemieszczeniem wody w organizmie,
a) Ht:
- utrata wody: biegunki, wymioty, nadmierna diureza,
- niedokrwistość pierwotna/wtórna,
- fizjologicznie,
b) Ż Ht:
- wszystkie postaci niedokrwistości.
· Hematokryt:
Ż Hb – wszystkie postaci niedokrwistości: niedoborowe, pokrwotoczne, hemolityczne, tzw. fizjologiczne.
· Retikulocyty:
przy:
- stany zapalne,
- przewlekła niedokrwistość pokrwotoczna,
- niedokrwistości hemolityczne,
- po stosowaniu leków krwiotwórczych.
· Leukocyty:
leukocytozy – infekcje:
- z przewagą limf. – infekcje wirusowe,
- z przewagą granulocytów – inf. bakteryjne,
- „rzekomy” wzrost leukocytozy w stanach odwodnienia,
- I skrzyżowanie 2 tydzień życia,
- II skrzyżowanie 6-7 r.ż.
· Czas krwawienia:
przedłużenie:
- skazy krwotoczne,
- afibrynogenemia,
- choroba von Willebranda,
- małopłytkowość,
- choroby wątroby.
· Czas krzepnięcia:
przedłużenie:
- skazy osoczowe: hemofilia, DIC, choroba von Willebranda,
- niedobór wit. K u noworodków,
- choroby wątroby.
GOSPODARKA WĘGLOWODANOWA:
· norma glikemii 60-90 mg%,
· hiperglikemia:
występuje wskutek zmniejszonego zużycia glukozy krążącej we krwi bądź zwiększonego jej uwalniania z tkanek na drodze glikogenolizy lub glukoneogenezy, np.:
- cukrzyca,
- nadczynność tarczycy,
- nadczynność przysadki,
· hipoglikemia:
- występuje wskutek zwiększonego zużycia glukozy przez tkanki,
- ucieczka glukozy z moczem,
- upośledzone wchłanianie z przewodu pokarmowego,
- blokada glukozy w postaci „rezerwy” glikogenu (niedożywienie, insulinoma, przedawkowanie insuliny),
· krzywa cukrowa:
- podajemy p.o. 0.5 g/kg mc,
- obserwujemy wzrost glikemii o ok. 50 mg%, u dzieci 20-40 mg%,
- powrót do poziomu podstawowego w ciągu 1.5-2 godzin,
a) cukrzyca: znaczny wzrost glikemii, powrót wolniejszy, po 3 godzinach,
b) nadczynność tarczycy: znaczny wzrost glikemii utrzymujący się krócej,
c) płaska krzywa: upośledzenie wchłaniania w przewodzie pokarmowym, np. ostra biegunka, ZZW, niedożywienie białkowo-kaloryczne, niedoczynność tarczycy,
· test z d-ksylozą:
- podajemy 0.5 g/kg mc, ale nie więcej niż 5 g/dawkę,
- po 30 i 60 min. oznaczamy poziom we krwi – prawidłowo jest wzrost o 15 mg% u noworodków i o 25-40 mg% u dzieci starszych,
· test z laktozą / sacharozą:
- podajemy 1.75 g/kg mc, ale nie więcej niż 25 g,
- mierzymy poziom glukozy, prawidłowy wzrost o 20 mg% po 30 min.,
- płaska krzywa: nietolerancja, zaburzenia trawienia dwucukrów,
· cukromocz:
występuje przy przekroczeniu progu nerkowego glikemii > 140 mg%.
May
10
Zespół złego wchłaniania
Filed Under Ogólne | Leave a Comment
ZESPOŁY ZŁEGO WCHŁANIANIA.
Zespół złego wchłaniania jest to przewlekłe upośledzenie trawienia i wchłaniania z nieprawidłowości budowy lub/i czynności przewodu pokarmowego.
Wygląd pacjenta z ZZW:
· zaburzone proporcje ciała (krótkie nogi, ręce długie na 2/3 długości ciała),
· chude kończyny,
· niedobór masy ciała i wzrostu,
· zaburzenia dojrzewania biologicznego,
· duży, uwypuklony brzuch.
Czynniki warunkujące prawidłowe trawienie i wchłanianie:
1. Prawidłowa aktywność enzymów trawiennych.
2. Prawidłowa wielkość powierzchni wchłaniania.
3. Prawidłowy transport przez błonę śluzową (ze światła jelita przez enterocyt do naczyń).
4. Prawidłowa flora bakteryjna jelit.
Objawy nietolerancji:
· białka:
nie ma objawów nietolerancji białkowej,
· tłuszcze:
mukowiscydoza, choroba trzewna,
® niedobory energetyczne: Ż siły mięśniowej, zahamowanie rozwoju motorycznego, defekt odporności,
· brak witaminy A:
- szorstka skóra,
- suche włosy,
- kwitnące paznokcie,
- złe widzenie,
· Ż witaminy K w pożywieniu ® zaburzenia krzepnięcia,
· nie ma niedoboru witaminy D, bo dziecko nie przyrasta na wadze i tej witaminy nie potrzebuje (niedobór ujawnia się wtedy, gdy dziecko przybiera na wadze i ma zapotrzebowanie na witaminę D, które nie jest pokrywane dietą),
· alergie pokarmowe – wynikające z wnikania wszystkich alergenów przez uszkodzone jelito (m.in. dlatego szorstka skóra, bo 1. alergie i 2. brak witaminy A).
Diagnostyka nieprawidłowego trawienia i wchłaniania węglowodanów:
1. Wywiad:
charakter stolców – kwaśne, fermentacyjne, tłuszczowate, cuchnące.
2. Badania laboratoryjne:
upewnić się przedtem, czy zostały spełnione podstawowe warunki, przy których można uzyskać wyniki przydatne diagnostycznie,
a) badanie kału:
- pH,
- ciała redukujące,
- tłuszcze obojętne,
- kw. tłuszczowe,
- skrobia,
- włókna mięsne,
b) krzywe cukrowe – po obciążeniu Glc, laktozą, sacharozą, d-ksylozą,
c) test karencji i ekspozycji,
d) wodorowy test oddechowy (BHT),
e) test z laktozą i mannitolem (SAT).
3. Biopsja jelita cienkiego i pomiar laktazy w rąbku szczoteczkowym:
pozwala rozróżnić ZZW regeneracyjne i aregeneracyjne.
Krzywe cukrowe:
1. Laktozowa:
- podajemy 1.75 g/kg mc laktozy i mierzymy poziom Glc we krwi 4-krotnie,
- przyrost powinien wynosić min. 30 mg%,
- przy niedoborze laktazy krzywa jest spłaszczona lub płaska.
2. Sacharozowa:
- jak wyżej,
- gdy płaska jest tylko 1.® uszkodzenie małe, gdy 1. i 2.® uszkodzenie duże.
3. Glukozowa:
- pozwala na obserwację powierzchni wchłaniania.
4. d-ksylozowa:
- fizjologicznie tego cukru nie ma w organizmie, dlatego po podaniu go doustnie oznaczamy we krwi jego poziom przyjmując jako stan wyjściowy st.= 0,
- 3. i 4. są identyczne, pozwalają na ocenę powierzchni wchłaniania jelita.
Zakażenie dróg moczowych to często przyczyna pierwotna wtórnych ZZW, biegunek, Ż masy ciała.
Odróżnienie zespół trzewny czy choroba trzewna.
Istnieją kryteria tzw. budapeszteńskie do rozpoznawania:
przed diagnostyką nie należy włączać diety bezglutenowej, bo inaczej nie można jej zastosować:
1. Typowy obraz kliniczny ZZW z glutenem w diecie.
2. Biopsja jelitowa, ale tylko ze spełnionym warunkiem 1., o typowym obrazie
- znacznego stopnia spłaszczenie lub zanik kosmków,
- hiperregeneracja w kryptach,
- naciek jednojądrzasty w podścielisku (limf. T delta).
3. Przeciwciała we krwi obwodowej:
a) p/endomyzialne IgA, IgG – najbardziej czułe i najlepsze,
IgA EmA,
IgG EmA,
b) p/retikulinowe IgA, IgG
IgA ARA,
IgG ARA,
c) p/gliadynowe IgA, IgG – najmniej swoiste i czułe,
IgA GI,
IgG GI,
Gdy po raz pierwszy diagnozujemy, to należy oznaczyć ogólną ilość p/ciał IgA i IgG – może być wrodzony niedobór p/ciał.
4. Ustąpienie objawów klinicznych oraz zanik p/ciał po wprowadzeniu diety bezglutenowej.
Test ekspozycji i karencji musimy zrobić, jeżeli przed diagnostyką była włączona dieta bezglutenow