Jun
11
Zapalenia ucha środkowego (otitis media). Metody badania słuchu u dzieci.
Zapalenia ucha środkowego:
Ostre zapalenie ucha środkowego.
Jest to najczęstsza ostra choroba laryngologiczna. Zakażenie szerzy się drogą wstępującą z nosogardła drogą trąbki słuchowej.
Około 50 % dzieci przechodzi ostre zapalenie ucha środkowego, natomiast dorośli chorują nań rzadko. Związane jest to z predyspozycjami dzieci do zakażenia – krótką, szeroką, prostą i poziomo przebiegającą trąbką słuchową. Mięśnie i chrząstka zamykające ujście trąbki są niedostatecznie rozwinięte. Ponadto u dzieci częściej występują nieżyty nosogardła, mniejsza jest odporność miejscowa (humoralna, komórkowa i związana z barierą śluzówkową) i często występuje przerost migdałka gardłowego. Wszystkie te czynniki predysponują do powstania zapalenia ucha środkowego. Dysfunkcja czynnościowa trąbki utrzymuje się do 7 – 10 rż.
U dorosłych trąbka słuchowa jest wąska, zagięta i dłuższa, o przebiegu bardziej pionowym.
Trąbka słuchowa jest na ogół zamknięta, a otwiera się podczas ziewania i połykania, powodując wymianę powietrza i wyrównanie ciśnień pomiędzy uchem środkowym a powietrzem atmosferycznym.
Stan zapalny najczęściej jest wywołany infekcją wirusową, która prowadzi do nadkażenia bakteryjnego.
Etiologia: Najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia ucha środkowego są S. pneumoniae, H. influenzae, Moraxella catharalis. Często drobnoustroje te zawierają b – laktamazy.
Czynniki predysponujące:
- budowa anatomiczna trąbki słuchowej;
- zaburzenia czynnościowe trąbki słuchowej;
- płeć męska;
- sztuczne karmienie;
- częste infekcje górnych dróg oddechowych.
Objawy:
· · bardzo silny ból ucha;
· · niepokój;
· · płaczliwość, krzyk;
· · tarcie głową o poduszkę;
· · niechęć do jedzenia (połykanie powoduje podrażnienie ucha środkowego);
· · gorączka;
· · bolesność skrawka małżowiny usznej (Uwaga! Dziecko może krzyczeć nie z bólu, lecz ze strachu!);
· · bardzo rzadko mogą wystąpić wymioty lub biegunka.
Postacie ostrego zapalenia ucha środkowego:
a) a) ostre zapalenie bakteryjne (zapalenie ropne), powodujące powstanie bardzo nasilonych objawów, z wysoką gorączką i bardzo silnym bólem. Występuje często w przebiegu innych chorób zakaźnych.
b) b) ostre zapalenie martwicze.
c) c) ostre zapalenie pęcherzowo – krwotoczne błony bębenkowej (myryngitis bullosa). Pojawia się zwykle w przebiegu grypy.
Podstawą rozpoznania ostrego zapalenia ucha środkowego jest otoskopia, w której stwierdza się przekrwienie i obrzęk błony bębenkowej.
U noworodków trudno dojrzeć błonę bębenkową, gdyż kanał słuchowy jest bardzo wąski i kręty.
Krzyk dziecka może spowodować przekrwienie błony bębenkowej.
Powikłania:
¨ ¨ zapalenie wyrostka sutkowatego, występujące najczęściej. Objawia się odstawaniem i uwypukleniem małżowiny usznej, oraz nacieczeniem, a niekiedy chełbotaniem za małżowiną uszną. Leczenie tego powikłania jest szpitalne, przez nakłucie zmiany i podawanie antybiotyków iv, a niekiedy zabiegiem operacyjnym;
¨ ¨ porażenie nerwu twarzowego;
¨ ¨ ropień mózgu;
¨ ¨ zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych;
Leczenie:
Przy braku objawów ogólnych można nie podawać antybiotyków. Podaje się wówczas do 3 – 4 dni krople do nosa, które zmniejszają obrzęk i powodują lepszą wentylację ucha, ponadto podaje się wapń, krople do uszu Otinum, środki przeciwbólowe. Nie podaje się kortykosteroidów do przewodu słuchowego zewnętrznego!!! Za małżowiną uszną kładzie się okłady rozgrzewające, np. ze spirytusu kamforowego.
Uwaga! Do końca 1 –ego roku życia dziecka nie powinno podawać się kropli do nosa!!!
Jeżeli występują objawy ogólne (np. gorączka), to podaje się antybiotyki:
· · w I –ym rzucie stosuje się amoksycylinę w dawce 40 mg/kg mc/db w zawiesinie lub w tabletkach 250 mg co 8 h poniżej 10 rż, a powyżej 10 rż tabletki 500 mg co 8 h;
· · w II –im rzucie stosuje się cefalosporyny;
· · w III –im rzucie stosuje się makrolidy.
W przypadku zalegania treści ropnej wykonuje się paracentezę. Jeżeli się jej nie wykona, to dochodzi do samoistnej perforacji błony bębenkowej.
Ból ucha (otalgia) może wynikać również z rzutowania bólu, np. przy zmianach zapalnych w jamie ustnej (zęby!), gardle, lub okolicznych węzłach chłonnych. Może być również często spowodowany czyrakiem przewodu słuchowego zewnętrznego, objawiającym się ponadto nacieczeniem, zwężeniem i bardzo silną miejscową bolesnością przewodu.
Rozlane zapalenie przewodu słuchowego zewnętrznego to tzw. „ucho pływaka”.
Jun
10
Choroby migdałków podniebiennych
Filed Under OTOLARYNGOLOGIA, Pediatria | Leave a Comment
U małych dzieci migdałki podniebienne są fizjologicznie duże.
Wskazania do usunięcia migdałków podniebiennych:
1. 1. Nawracające zapalenia migdałków (anginy) – powyżej 3 – 4 angin rocznie.
2. 2. Ropień okołomigdałkowy.
3. 3. Bardzo duży przerost migdałków, powodujący bezdechy senne.
4. 4. Przewlekłe zapalenie migdałków podniebiennych.
Zawsze wycina się oba migdałki podniebienne.
Przewlekłe zapalenie migdałków podniebiennych (tonsillitis chronica) objawia się obecnością ropy w kryptach migdałka. Migdałki przybierają barwę ugotowanego mięsa. Często występują objawy choroby reumatycznej.
Niekiedy nawracające zapalenia migdałków mogą być wywołane nosicielstwem drobnoustrojów patogennych przez kogoś z najbliższego otoczenia dziecka.
Tonsillectomia, czyli całkowite usunięcie migdałków podniebiennych, jest metodą operacyjną stosowaną najczęściej. W niektórych przypadkach pozostaje po niej suchość w gardle.
Tonsillotomia, czyli ścięcie migdałków, jest zabiegiem wykonywanym coraz rzadziej.
Jun
1
Stany zapalne migdałków
Filed Under OTOLARYNGOLOGIA, Pediatria | Leave a Comment
Stany zapalne migdałków.
W przypadku stwierdzenia wysokiego ASO, czy też wystąpienia objawów zapalenia stawów, objawów KZN lub objawów kardiologicznych o nieznanej przyczynie, laryngolodzy poszukują ognisk zakażenia.
Zatoki szczękowe rozwijają się ok. 4 –ego roku życia. Wcześniej nie pojawiają się u dziecka zapalenia zatok.
Zapalenia migdałka gardłowego.
Po przebyciu infekcji węzły chłonne i migdałki stopniowo zmniejszają się. Jeżeli u dziecka pojawiają się nawracające stany zapalne, to powiększenie migdałków utrwala się. Nawracający katar powoduje przerost migdałka gardłowego, najczęściej począwszy od 3 –ego rż dziecka.
Fizjologicznie prawidłowy migdałek gardłowy zanika w 6 – 8 rż. Przerośnięty migdałek nie ulega zanikowi.
Objawy:
· · upośledzenie oddychania przez nos,
· · lekko otwarte usta, początkowo tylko w nocy, a później przez cały czas (gapowaty wygląd),
· · chrapanie w nocy,
· · nawracające zapalenia ucha środkowego,
· · upośledzenie słuchu, uczucie „zatkania ucha” i wessanie części powietrza w uchu środkowym, powodujące uwypuklenie ku tyłowi błony bębenkowej,
· · nasilanie się objawów i wydłużanie czasu trwania nieżytów nosa,
· · częste zapalenia zatok (szczękowych i sitowych),
· · nieprawidłowy zgryz.
Niekiedy trzeci migdałek może przerastać mimo nie występowania u dziecka częstych infekcji.
Powikłaniem przerostu III –ego migdałka jest wysiękowe zapalenie ucha środkowego. W schorzeniu tym nie stwierdza się bólu ucha, ale tylko upośledzenie słuchu. Leczy się je, wkładając specjalne rurki przez błonę bębenkową, wietrzące ucho.
Leczenie: usunięcie migdałka gardłowego (adenectomia).